61. Venedik Bienali – In Minor Keys

61. Venedik Bienali, In Minor Keys başlığıyla ve Koyo Kouoh’un küratörlüğünde, 9 Mayıs – 22 Kasım 2026 tarihleri arasında Giardini, Arsenale ve Venedik’in farklı mekânlarında izleyiciyle buluşuyor.

Bienalin bu edisyonu, Koyo Kouoh’un 10 Mayıs 2025’teki vefatının ardından, onun geliştirdiği küratöryel düşüncenin sürekliliği etrafında şekillendi. Ailesinin onayı ve desteğiyle La Biennale di Venezia, Kouoh’un görev süresi boyunca adım adım kurduğu projeyi olduğu gibi sürdürme kararı aldı. Sergi, bu anlamda, Kouoh’un son dönemine kadar üzerinde çalıştığı entelektüel, etik ve sanatsal çerçevenin korunmasını ve ileriye taşınmasını amaçlayan bir devamlılık olarak ele alındı.

Koyo Kouoh, Photo by Mirjam Kluka

17 Ekim 2024’te La Biennale di Venezia Başkanı Pietrangelo Buttafuoco’nun davetini kabul ederek Görsel Sanatlar Bölümü Sanat Direktörlüğü görevini üstlendi ve 61. International Art Exhibition’ın küratörü olarak çalışmaya başladı. Ataması 5 Kasım 2024’teYönetim Kurulu tarafından onaylandı; bu karar 3 Aralık 2024’te, Adriano Pedrosa küratörlüğünde düzenlenen 60. International Art Exhibition’ın kapanışının ardından kamuoyuyla paylaşıldı.

2024 sonbaharından 2025 Mayıs ayının başına kadar geçen süreçte Kouoh, serginin düşünsel zeminini ayrıntılı biçimde geliştirdi. Bu dönemde serginin kavramsal çerçevesini belirledi, sanatçı ve eser seçimini yaptı, katalog metinlerinin yazarlarını belirledi; aynı zamanda serginin görsel kimliği ve mekânsal kurgusu üzerinde çalıştı. Davet edilen sanatçılarla sürdürdüğü yakın ve sürekli diyalog, projenin hem yapısını hem de tonunu belirleyen temel unsurlardan biri haline geldi.

In Minor Keys

In Minor Keys, Koyo Kouoh’un bu edisyon için seçtiği başlık. Sergi, yüksek sesli anlatılar yerine nüanslara, titreşimlere ve sanatsal ifadenin daha az görünür alanlarına kulak veren bir küratöryel yaklaşım öneriyor. Kouoh, 8 Nisan 2025’te La Biennale di Venezia Başkanı’na ilettiği küratöryel metinde bu yaklaşımın felsefi arka planını açarak sergiyi; sessizliğin, inceliğin ve katmanlı deneyimlerin anlam üretme potansiyeline odaklanan bir düşünme alanı olarak tanımlıyor.

61. International Art Exhibition, Koyo Kouoh’un bir araya getirdiği küratöryel ekibin katkısıyla La Biennale di Venezia tarafından hayata geçiriliyor. Küratöryel ekipte danışmanlar Gabe Beckhurst FeijooMarie Hélène Pereira ve Rasha Salti; sergi kataloğunun editörü Siddhartha Mitter; yardımcı küratör olarak ise Rory Tsapayi yer alıyor.

Bu edisyonla birlikte La Biennale di Venezia, Bvlgari ile yeni bir iş birliğine de başlıyor. Bvlgari, 2026, 2028 ve 2030 yıllarında düzenlenecek üç edisyon boyunca International Art Exhibition’ın Özel Partneri olacak.

Biennale Arte 2026’nın Ana Sponsoru illycaffè, Sponsoru ise Vela – Venezia Unica.

Davet Edilen Sanatçılar

Bu sergi, Koyo’nun seçtiği farklı coğrafya ve bölgelerden davet edilen 111 katılımcıyı bir araya getiriyor; bunlar arasında bireysel sanatçılar, işbirliği yapan ikililer, kolektifler ve sanatçı inisiyatifleri bulunuyor. Seçim süreci, pratikler arasındaki yankılara, yakınlıklara ve birbirinden uzak bağlamlarda ortaya çıksalar bile olası kesişimlere özel bir dikkat gösterilerek şekilleniyor. Örneğin Salvador, Dakar, San Juan, Beyrut, Paris ya da Nashville’de çalışan sanatçılara yönelirken Koyo, onların yaratıcılıklarının, malzemeyle kurdukları geniş deneysel yaklaşımların ve vizyoner fikirlerinin, eşzamanlı olarak gelişen diğer sanatçılar ve hareketlerle nasıl bağlantılar kurduğunu tahayyül ediyor. Bu doğrultuda In Minor Keys, Koyo’nun yaşamı boyunca sanatçılarla kurduğu karşılaşmalar üzerinden şekillenen ilişkisel coğrafyasını genişletiyor.

1. Pio Abad

1983, Manila, Filipinler doğumlu. Londra, Birleşik Krallık’ta yaşıyor.

2. Philip Aguirre y Otegui

1961, Schoten, Belçika doğumlu. Anvers, Belçika’da yaşıyor.

3. Akinbode Akinbiyi

1946, Oxford, Birleşik Krallık doğumlu. Berlin, Almanya’da yaşıyor.

4. Laurie Anderson

1947, Chicago, Illinois, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

5. Fabrice Aragno

1970, Neuchâtel, İsviçre doğumlu. Lozan, İsviçre’de yaşıyor.

6. arms ache avid aeon:

Nancy Brooks Brody

1962, New York, ABD doğumlu. 2023’te vefat etti.

Joy Episalla

1957, Bronxville, New York, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

Zoe Leonard

1961, Liberty, New York, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

Carrie Yamaoka

1957, Glen Cove, New York, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

fierce pussy

1991’de kuruldu, New York, ABD.

Jo-ey Tang

1978, Hong Kong, Çin doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

7. Kader Attia

1970, Dugny, Fransa doğumlu. Berlin, Almanya ve Paris, Fransa’da yaşıyor.

8. Sammy Baloji

1978, Lubumbashi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti doğumlu. Brüksel, Belçika ve Lubumbashi’de yaşıyor.

9. Ranti Bam

1985, Lagos, Nijerya doğumlu. Paris, Fransa ve Lagos, Nijerya’da yaşıyor.

10. Alvaro Barrington

1983, Caracas, Venezuela doğumlu. Londra, Birleşik Krallık’ta yaşıyor.

11. Éric Baudelaire

1973, Salt Lake City, Utah, ABD doğumlu. Paris, Fransa’da yaşıyor.

12. Sabian Baumann

1962, Zug, İsviçre doğumlu. Zürih, İsviçre’de yaşıyor.

13. blaxTARLINES KUMASI

2015’te kuruldu, Kumasi, Gana.

14. Beverly Buchanan

1940, Fuquay, Kuzey Carolina, ABD doğumlu. 2015’te vefat etti.

15. Seyni Awa Camara

1945, Oussouy, Senegal doğumlu. 2026’da vefat etti.

16. Nick Cave

1959, Chicago, Illinois, ABD doğumlu. Chicago, Illinois, ABD’de yaşıyor.

17. Carolina Caycedo

1978, Londra, Birleşik Krallık doğumlu (Kolombiyalı). Los Angeles, Kaliforniya, ABD ve Caguas, Porto Riko’da yaşıyor.

18. Annalee Davis

1963, St. Michael, Barbados doğumlu. St. George, Barbados’ta yaşıyor.

19. BuBu de la Madeleine

1961, Osaka, Japonya doğumlu. Nara, Japonya’da yaşıyor.

20. Dawn DeDeaux

1952, New Orleans, Louisiana, ABD doğumlu. New Orleans, Louisiana, ABD’de yaşıyor.

21. Nolan Oswald Dennis

1988, Lusaka, Zambiya doğumlu. Johannesburg, Güney Afrika’da yaşıyor.

22. Denniston Hill

2008’de kuruldu, Glen Wild, New York, ABD.

23. Bonnie Devine

1952, Toronto, Kanada doğumlu. Toronto, Kanada’da yaşıyor.

24. Godfried Donkor

1964, Accra, Gana doğumlu. Londra, Birleşik Krallık ve Accra, Gana’da yaşıyor.

25. Marcel Duchamp

1887, Blainville-Crevon, Fransa doğumlu. 1968’de vefat etti.

26. Edouard Duval-Carrié

1954, Port-au-Prince, Haiti doğumlu. Miami, Florida, ABD’de yaşıyor.

27. Torkwase Dyson

1973, Chicago, Illinois, ABD doğumlu. Beacon, New York, ABD’de yaşıyor.

28. rana elnemr

1974, Hannover, Almanya doğumlu. Kahire, Mısır’da yaşıyor.

29. Theo Eshetu

1958, Londra, Birleşik Krallık doğumlu. Berlin, Almanya ve Roma, İtalya’da yaşıyor.

30. Rachel Fallon (Alice Maher ile birlikte)

1971, Dublin, İrlanda doğumlu. Dublin, İrlanda’da yaşıyor.

31. G.A.S. Foundation

2023’te kuruldu, Lagos ve Ijebu Ode, Nijerya.

32. Sofía Gallisá Muriente

1986, San Juan, Porto Riko doğumlu. Porto Riko’da yaşıyor.

33. Adebunmi Gbadebo

1992, Livingston, New Jersey, ABD doğumlu. Philadelphia, Pennsylvania ve Newark, New Jersey, ABD’de yaşıyor.

34. Leonilda González

1923, Minuano, Uruguay doğumlu. 2017’de vefat etti.

35. Linda Goode Bryant

1949, Columbus, Ohio, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

36. Joana Hadjithomas & Khalil Joreige

Joana Hadjithomas

1969, Beyrut, Lübnan doğumlu. Beyrut, Lübnan ve Paris, Fransa’da yaşıyor.

Khalil Joreige

1969, Moussaitbeh, Lübnan doğumlu. Beyrut, Lübnan ve Paris, Fransa’da yaşıyor.

37. Alexa Kumiko Hatanaka

1988, Toronto, Kanada doğumlu. Toronto, Kanada; New York, ABD; ve Japonya’da yaşıyor.

38. Ayrson Heráclito

1968, Macaúbas, Bahia, Brezilya doğumlu. Salvador, Bahia, Brezilya’da yaşıyor.

39. Clarissa Herbst & Dominique Rust

Clarissa Herbst

1959, Crailsheim, Almanya doğumlu. Zürih, İsviçre’de yaşıyor.

Dominique Rust

1960, Basel, İsviçre doğumlu. Zürih, İsviçre’de yaşıyor.

40. Nicholas Hlobo

1975, Cape Town, Güney Afrika doğumlu. Johannesburg, Güney Afrika’da yaşıyor.

41. Carsten Höller

1961, Brüksel, Belçika doğumlu. Stockholm, İsveç; Biriwa, Gana; ve Toskana, İtalya’da yaşıyor.

42. Sohrab Hura

1981, Chinsurah, Hindistan doğumlu. Yeni Delhi, Hindistan’da yaşıyor.

43. Alfredo Jaar

1965, Santiago, Şili doğumlu. Lizbon, Portekiz’de yaşıyor.

44. Mohammed Joha

1978, Gazze, Filistin doğumlu. Marsilya, Fransa’da yaşıyor.

45. Michael Joo

1966, Ithaca, New York, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

46. Nina Katchadourian

1968, Stanford, Kaliforniya, ABD doğumlu. New York, ABD ve Berlin, Almanya’da yaşıyor.

47. Bodys Isek Kingelez

1948, Kimbembele Ihunga (eski Belçika Kongosu, günümüzde Demokratik Kongo Cumhuriyeti) doğumlu. 2015’te vefat etti.

48. Sandra Knecht

1968, Buus, İsviçre doğumlu. Buus, İsviçre’de yaşıyor.

49. Marcia Kure

1970, Kano Eyaleti, Nijerya doğumlu. Princeton, New Jersey, ABD; Abuja ve Kaduna, Nijerya’da yaşıyor.

50. Natalia Lassalle-Morillo (Gloria Morillo ile işbirliği içinde)

1991, San Juan, Porto Riko doğumlu. San Juan, Porto Riko’da yaşıyor.

51. Florence Lazar

1966, Paris, Fransa doğumlu. Paris, Fransa’da yaşıyor.

52. Dan Lie

1988 doğumlu. Berlin, Almanya’da yaşıyor.

53. Werewere Liking

1950, Mgombas, Kamerun doğumlu. Abidjan, Fildişi Sahili’nde yaşıyor.

54. lugar a dudas

2004’te kuruldu, Cali, Kolombiya.

55. Daniel Lind-Ramos

1953, Loíza, Porto Riko doğumlu. Loíza, Porto Riko’da yaşıyor.

56. Alice Maher

1956, Tipperary, İrlanda doğumlu. County Mayo, İrlanda’da yaşıyor.

57. Maria Magdalena Campos-Pons & Kamaal Malak

Maria Magdalena Campos-Pons

1959, Matanzas, Küba doğumlu. Nashville, Tennessee, ABD’de yaşıyor.

Kamaal Malak

1962, Philadelphia, Pennsylvania, ABD doğumlu. Nashville, Tennessee, ABD’de yaşıyor.

58. Senzeni Marasela

1977, Thokoza, Güney Afrika doğumlu. Johannesburg, Güney Afrika’da yaşıyor.

59. Guadalupe Maravilla

1976, San Salvador, El Salvador doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

60. Manuel Mathieu

1986, Port-au-Prince, Haiti doğumlu. Montreal, Kanada ve Paris, Fransa’da yaşıyor.

61. Georgina Maxim

1980, Harare, Zimbabve doğumlu. Harare ve Mutare, Zimbabve’de yaşıyor.

62. Tiona Nekkia McClodden

1981, Blytheville, Arkansas, ABD doğumlu. Philadelphia, Pennsylvania, ABD’de yaşıyor.

63. Big Chief Demond Melancon

1978, New Orleans, Louisiana, ABD doğumlu. New Orleans, Louisiana, ABD’de yaşıyor.

64. Avi Mograbi

1956, Tel Aviv doğumlu. Lizbon, Portekiz’de yaşıyor.

65. Wangechi Mutu

1972, Nairobi, Kenya doğumlu. New York, ABD ve Nairobi, Kenya’da yaşıyor.

66. Nairobi Contemporary Art Institute (NCAI)

2020’de kuruldu, Nairobi, Kenya.

67. Eustaquio Neves

1955, Juatuba, Brezilya doğumlu. Diamantina, Brezilya’da yaşıyor.

68. Tuấn Andrew Nguyễn

1976, Saygon, Vietnam doğumlu. Hội An’da yaşıyor, Hồ Chí Minh Kenti, Vietnam’da çalışıyor.

69. Tammy Nguyen

1984, San Francisco, Kaliforniya, ABD doğumlu. Easton, Connecticut, ABD’de yaşıyor.

70. Otobong Nkanga

1974, Kano, Nijerya doğumlu. Anvers, Belçika ve Uyo, Nijerya’da yaşıyor.

71. Kaloki Nyamai

1985, Nairobi, Kenya doğumlu. Nairobi, Kenya’da yaşıyor.

72. Temitayo Ogunbiyi

1984, Rochester, New York, ABD doğumlu. Lagos, Nijerya’da yaşıyor.

73. Pauline Oliveros

1932, Houston, Teksas, ABD doğumlu. 2016’da vefat etti.

74. Kambui Olujimi

1976, Brooklyn, New York, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

75. Hagar Ophir

1983, Kudüs doğumlu. Berlin, Almanya’da yaşıyor.

76. Uriel Orlow

1973, Zürih, İsviçre doğumlu. Lizbon, Portekiz; Londra, Birleşik Krallık; ve Basel, İsviçre’de yaşıyor.

77. Ebony G. Patterson

1981, Kingston, Jamaika doğumlu. Kingston, Jamaika ve Chicago, Illinois, ABD’de yaşıyor.

78. Rajni Perera & Marigold Santos

Rajni Perera

1985, Colombo, Sri Lanka doğumlu. Toronto, Kanada’da yaşıyor.

Marigold Santos

1981, Manila, Filipinler doğumlu. Calgary, Kanada’da yaşıyor.

79. Thania Petersen

1980, Cape Town, Güney Afrika doğumlu. Cape Town, Güney Afrika’da yaşıyor.

80. Alan Phelan

1968, Dublin, İrlanda doğumlu. Dublin, İrlanda’da yaşıyor.

81. Johannes Phokela

1966, Johannesburg, Güney Afrika doğumlu. Johannesburg, Güney Afrika’da yaşıyor.

82. Léonard Pongo

1988, Liège, Belçika doğumlu. Brüksel, Belçika ve Kinşasa, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde yaşıyor.

83. Walid Raad

1967, Chbanieh, Lübnan doğumlu. Medusa, New York, ABD’de yaşıyor.

84. Mohammed Z. Rahman

1997, Londra, Birleşik Krallık doğumlu. Londra, Birleşik Krallık’ta yaşıyor.

85. RAW Material Company

2008’de kuruldu, Dakar, Senegal.

86. Tabita Rezaire

1989, Paris, Fransa doğumlu. Cayenne, Fransız Guyanası’nda yaşıyor.

87. Guadalupe Rosales

1980, Redwood City, Kaliforniya, ABD doğumlu. Los Angeles, Kaliforniya, ABD’de yaşıyor.

88. Yo-E Ryou

1987, Seul, Güney Kore doğumlu. Seul ve Jeju Adası, Güney Kore’de yaşıyor.

89. Khaled Sabsabi

1965, Trablus, Lübnan doğumlu. Sidney, Avustralya’da yaşıyor.

90. Rose Salane

1992, New York, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

91. Issa Samb

1945, Dakar, Senegal doğumlu. 2017’de vefat etti.

92. Amina Saoudi Aït Khay

1955, Kazablanka, Fas doğumlu. Sousse, Tunus’ta yaşıyor.

93. Carrie Schneider

1979, Chicago, Illinois, ABD doğumlu. New York, ABD’de yaşıyor.

94. Hala Schoukair

1957, Beyrut, Lübnan doğumlu. Beyrut, Lübnan’da yaşıyor.

95. Berni Searle

1964, Cape Town, Güney Afrika doğumlu. Cape Town, Güney Afrika’da yaşıyor.

96. Mmakgabo Mmapula Helen Sebidi

1943, Marapyane, Güney Afrika doğumlu. Johannesburg, Güney Afrika’da yaşıyor.

97. Wardha Shabbir

1987, Lahor, Pakistan doğumlu. Lahor, Pakistan’da yaşıyor.

98. Yoshiko Shimada

1959, Tokyo, Japonya doğumlu. Chiba, Japonya’da yaşıyor.

99. Himali Singh Soin & David Soin Tappeser

Himali Singh Soin

1987, Yeni Delhi, Hindistan doğumlu. Londra, Birleşik Krallık ve Yeni Delhi, Hindistan’da yaşıyor.

David Soin Tappeser

1985, Bonn, Almanya doğumlu. Londra, Birleşik Krallık ve Yeni Delhi, Hindistan’da yaşıyor.

100. Buhlebezwe Siwani

1987, Johannesburg, Güney Afrika doğumlu. Amsterdam, Hollanda ve Cape Town, Güney Afrika’da yaşıyor.

101. Cauleen Smith

1967, Riverside, Kaliforniya, ABD doğumlu. Los Angeles, Kaliforniya, ABD’de yaşıyor.

102. Vera Tamari

1944, Kudüs, Filistin doğumlu. Ramallah, Filistin’de yaşıyor.

103. Tsai Ming-liang

1957, Kuching, Malezya doğumlu. New Taipei City ve Taipei, Tayvan’da yaşıyor.

104. Victoria-Idongesit Udondian

1982, Uyo, Nijerya doğumlu. Lagos, Nijerya ve New York, ABD’de yaşıyor.

105. Celia Vásquez Yui

1960, Pucallpa, Peru doğumlu. Peru Amazonları’nda, Pucallpa, Peru’da yaşıyor.

106. Kemang Wa Lehulere

1984, Cape Town, Güney Afrika doğumlu. Cape Town, Güney Afrika’da yaşıyor.

107. Kennedy Yanko

1988, St. Louis, Missouri, ABD doğumlu. Miami, Florida, ABD’de yaşıyor.

108. Raed Yassin

1979, Beyrut, Lübnan doğumlu. Beyrut, Lübnan ve Berlin, Almanya’da yaşıyor.

109. Sawangwongse Yawnghwe

1971, Shan Eyaleti, Burma (Myanmar) doğumlu. Zutphen, Hollanda ve Chiang Mai, Tayland’da yaşıyor.

110. Billie Zangewa

1973, Blantyre, Malavi doğumlu. Johannesburg, Güney Afrika’da yaşıyor.

61. Venedik Bienali ile eş zamanlı olarak hazırladığımız kapsamlı içeriğimiz “Paralel Venedik: 2026 Sergi Rehberi” yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

Kapak Görseli: Courtesy of la Biennale di Venezia

61. Venedik Bienali – In Minor Keys